Tại sao Bitcoin và chứng khoán vẫn tăng vọt trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu suy thoái?

Tại sao Bitcoin và chứng khoán vẫn tăng vọt trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu suy thoái?

Bitcoin và chứng khoán đã đạt mức ATH vào năm 2020, trong bối cảnh nền kinh tế đang trong giai đoạn suy thoái toàn cầu. Nhưng tại sao?

Tổng quan

  • Giá Bitcoin đã bùng nổ cùng với thị trường chứng khoán toàn cầu trong năm nay.
  • Sự hỗ trợ của Cục Dự trữ Liên bang đối với nền kinh tế Mỹ đã mang lại cho các nhà đầu tư tâm lý lạc quan để tìm kiếm các tài sản mới.
  • Một số rủi ro liên quan tới việc lượng tiền nắm giữ ở các tài sản ngày càng tăng.

Khi các nhà sử học nhìn lại năm 2020, sẽ có 2 sự kiện tiêu biểu cần được nhắc tới. Thứ nhất, năm 2020 là một năm đầy sóng giá với sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 khiến hàng triệu người tử vong và một đợt kinh tế suy thoái kéo dài cho đến khi vắc-xin được tung ra thị trường.

Thứ hai, các nhà sử học có thể nói rằng năm 2020 là năm mà lượng các nhà đầu tư và lợi nhuận của họ đều tăng chóng mặt. Đặc biệt, mức tăng kỷ lục của Bitcoin và thị trường chứng khoán Mỹ, cũng đạt mức chưa từng thấy trước đây.

Những sự kiện này có thể được hiểu theo nhiều cách, cũng như hai mặt của cùng một đồng tiền. Nhưng ta có thể được sự đối lập giữa những gì xảy ra trong lĩnh vực chứng khoán, cổ phiếu và tiền điện tử, Bitcoin nói riêng và những gì xảy ra trong phần còn lại của nền kinh tế.

Trong bài viết lần này, chúng ta sẽ khám phá lý do tại sao các tài sản vẫn bùng nổ trong khi các lĩnh vực khác vẫn chìm sâu trong đợt suy thoái.

Sơ lược về năm 2020

Sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và đợt tăng giá của Bitcoin xảy ra gần như cùng một lúc và vì những lý do tương tự. Khi Covid-19 vẫn âm thầm lây lan ra toàn cầu, từ ngày 19/2 đến ngày 23/3, chỉ số S&P 500 đã giảm 1/3 giá trị. Từ ngày 13/2 đến ngày 15/3, giá trị của Bitcoin đã giảm một nửa, từ $10.000 xuống $5.000.

Nhưng kể từ đó cả hai loại tài sản đều tăng vọt. Bitcoin hiện đang ở mức khá tích cực tại $16.000 và hiện đã vượt qua mức ATH trước đó được thiết lập vào năm 2017 vào tuần trước. Vào cuối tháng 11, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones lần đầu tiên vượt qua mốc 30.000. Nasdaq cũng ngay sau đó phá kỷ lục. Có thể nói tháng 11 là một tháng đầy ắp những tin tức tốt lành nhất từ ​​trước đến nay đối với chứng khoán toàn cầu kể từ năm 1982 và với Bitcoin cũng vậy.

Có thể những người yêu thích Bitcoin không thích điều này, nhưng những giải pháp ứng phó kịp thời của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chính là chất xúc tác cho những diễn biến tích cực của thị trường chứng khoán.

Hiệu suất của S&P năm nay (Nguồn: Yahoo Finance)

Cục Dự trữ Liên bang đã vào cuộc với một loạt các hành động nhằm hạn chế thiệt hại kinh tế do đại dịch, bao gồm gói cho vay lên tới $2,3 nghìn tỷ để hỗ trợ các hộ gia đình, các nhà tuyển dụng, thị trường tài chính, chính quyền tiểu bang và địa phương.

Jerome H. Powell, Chủ tịch Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang phát biểu:

“Chúng tôi đang làm những gì chúng tôi có thể để khôi phục nền kinh tế, và chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục đưa ra các biện pháp chủ động hơn, quyết liệt hơn.”

Sự hỗ trợ vững chắc đó đã giúp các nhà đầu tư chuyển từ trạng hoảng loạn sang lạc quan ngay lập tức. Vào mùa hè năm 2020, thị trường đã phục hồi hơn một nửa giá trị. Cam kết của Cục Dự trữ Liên bang cũng bao gồm việc mua nợ công ty, bao gồm cả các trái phiếu rủi ro cao (junk bond).

Vào tháng Hai, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã hoàn toàn đóng băng, nhưng trong sáu tuần từ tháng 5 đến tháng 6 – sau khi Fed đồng ý cho các công ty phát hành $560 tỷ trái phiếu, gấp đôi mức bình thường.

Theo phản ánh của các ngân hàng tập trung, tuy các biện pháp của Cục Dự trữ Liên bang không được đồng đều, nhưng đã giúp ngăn chặn một loạt các vụ phá sản có thể xảy ra sau khi người tiêu dùng được yêu cầu ở nhà.

Tại sao Bitcoin cũng hoạt động tốt?

Bởi vì Bitcoin đã trở thành một tài sản giống như bất kỳ tài sản nào khác trong danh mục đầu tư của nhà đầu tư. Mặc dù nó có thể không nằm trong danh sách những lĩnh vực cần giúp đỡ của Fed, nhưng Bitcoin đã được hưởng lợi từ niềm tin của các nhà đầu tư.

Hãy nhìn vào việc hàng loạt các nhà đầu tư tổ chức và các công ty blue-chip đột nhiên trở thành những người hâm mộ lớn nhất của Bitcoin. Hiện Bitcoin đang hoạt động tốt hơn so với cổ phiếu và cổ phiếu truyền thống, nhưng hiện mọi động thái giá đang lặp lại những gì xảy ra vào tháng 3 năm nay.

Mặc dù Bitcoin được xây dựng dựa trên những lý tưởng tự do, nhưng nó đã trở thành một tài sản để nắm giữ giống như bất kỳ loại tài sản nào khác.

Những sự kiện khác trong năm 2020

Ở một diễn biến khác, tình hình Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp trên toàn cầu. Tại thời điểm viết bài, hơn 1,5 triệu người đã tử vong, với 65 triệu ca được xác nhận dương tính và con số này vẫn không có dấu hiệu dừng lại.

Dịch bệnh đã tác động nặng nề tới nền kinh tế toàn cầu. Sản lượng kinh tế toàn cầu giảm 4,4%, với nền kinh tế của các quốc gia phát triển, con số tăng lên 5,8%.

Mức tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2020 (Nguồn: IMF)

Tại Anh, GDP đã giảm 25% trong tháng 4. Ở Mỹ, tình hình việc làm rất bi quan, với tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 4% lên khoảng 16%, tỷ lệ cao nhất kể từ năm 1948. Và những vấn đề trên đều tương tự xảy ra với các quốc gia còn lại.

Hiện chính phủ các nước đang áp dụng rộng rãi các kế hoạch về việc nghỉ phép. Ở Anh, 19% lực lượng lao động đã được nghỉ phép, ở Đức là 23% và ở Pháp, con số này đã tăng lên 41%. Các chính phủ cũng đã vay nợ ở mức chưa từng thấy kể từ Thế chiến II.

Tình trạng thất nghiệp làm chao đảo các nền kinh tế toàn cầu (Nguồn: IMF)

Viện Tài chính Quốc tế gần đây đã báo cáo rằng tỷ lệ nợ toàn cầu trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sẽ tăng từ 320% vào năm 2019 lên mức kỷ lục 365% vào năm 2020.

Những gì chúng ta đang thấy là trong khi cổ phiếu của các công ty lớn tăng vọt nhờ sự giúp đỡ từ Fed, các doanh nghiệp nhỏ lại đang vật lộn để có được sự giúp đỡ từ chính phủ Mỹ. Tại sao?

Tình trạng phân chia kéo dài giữ phố Wall và “Phố Chính”

Trong suốt những năm 1950, vận mệnh của các công ty lớn và của người tiêu dùng cá nhân từng có mối liên hệ chặt chẽ hơn nhiều, vì một số lý do.

Trong thập kỷ đó, 90% thị trường chứng khoán do các nhà đầu tư nhỏ lẻ nắm giữ. Khi nền kinh tế phát triển tốt, những công ty đó cũng có xu hướng làm ăn tốt, nghĩa là giá cổ phiếu của họ sẽ tăng. Khi giá cổ phiếu tăng, phần lớn những người lao động Mỹ cũng tin rằng họ đang giàu lên, đồng nghĩa với việc tình trạng của cả hai đối tượng này sẽ diễn biến như nhau. Vào năm 2020, mối liên kết này không còn được như trước nữa. Ngày nay, những nhà đầu tư nhỏ lẻ này chỉ chiếm ít hơn 30% khối lượng giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Trong khi hầu hết người Mỹ (52%) sở hữu cổ phiếu thông qua các kế hoạch đầu tư như lương hưu, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, tài sản của người giàu tập trung nhiều hơn vào cổ phiếu. Khoảng 88% những người kiếm được hơn $100.000 mỗi năm sở hữu cổ phiếu, trái ngược với 19% trong số những người kiếm được dưới $35.000.

Đại đa số cổ phiếu do người Mỹ sở hữu đều do 10% hộ gia đình giàu nhất nắm giữ. Điều này đặt ra một khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách. Nếu Fed không làm gì trong mùa Covid-19, thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng đối với tầng lớp thượng lưu và bình dân.

Những gói cứu trợ, do sự phân chia các tầng lớp, đã mang lại lợi ích không cân xứng cho những người giàu có. Vậy Bitcoin nằm ở đâu trong câu chuyện này?

Trước đây, những người ủng hộ việc các đồng tiền số không bị quản lý coi Bitcoin là một giải pháp tiềm năng cho những nơi không có ngân hàng có thể tiếp cận các thị trường tài chính mà họ từng bị cấm.

Tuy nhiên, nhờ vào việc các nhà đầu tư tổ chức hạn chế nguồn cung của Bitcoin bằng cách tăng lượng coin tích lũy, giờ đây, Bitcoin đang hoạt động giống như một tài sản dành cho người giàu thay vì một tài sản dành cho người nghèo. Thật vậy, Giám đốc điều hành của Mastercard cho biết vào tháng trước Bitcoin không thể giúp gì cho những nơi không có ngân hàng.

Mặc dù Bitcoin có điểm đặc biệt là nhà đầu tư có thể nắm giữ nó ở cả hai vị thế, nhưng thời gian sẽ trả lời liệu kinh tế tập trung có thể tiếp tục tạo ra nhiều lợi nhuận nữa không?

Vậy ta rút ra được gì từ những sự kiện trên?

Có ba lĩnh vực có thể sẽ kéo dài đợt khủng hoảng những năm 2020, đó là: nợ, lừa đảo và tình trạng bất ổn dân sự.

Vào năm 2019, Ngân hàng Thế giới cho biết các đợt nợ trước đây hầu như luôn dẫn đến suy thoái tài chính toàn cầu. IIF đã kết luận trong báo cáo của mình về tình trạng nợ tăng trong năm nay là “nợ nhiều hơn, rắc rối hơn.”

Sự bùng nổ của thị trường tài chính của năm nay nói chung, Bitcoin và chứng khoán nói riêng, thực chất là nhờ sự hỗ trợ của các chính phủ hiện đang làm bất cứ điều gì cần thiết để duy trì sự phát triển. Nguồn hỗ trợ đó là hữu hạn và nếu các doanh nghiệp, và Bitcoin nói riêng không thể thể hiện giá trị vượt quá mức hỗ trợ, bong bóng sẽ hình thành và nó sẽ vỡ. Giờ đây, Bitcoin đã “thay da đổi thịt” nhờ vào nguồn cung lưu hành. Tuy nhiên, điều tồi tệ đối với tình hình hoạt động kinh doanh, như chúng ta đã thấy trong năm nay, cũng sẽ ảnh hưởng tiêu cực với Bitcoin.

Vấn đề thứ hai trong năm nay có khả năng gây ảnh hưởng là gian lận. Sự bùng nổ mở rộng có xu hướng tạo ra hành vi gian lận và tình trạng gian lận trước khi dịch bệnh Covid-19 kéo tới vốn đã rất tiêu cực.

Gần đây, chúng ta đã bắt đầu thấy những ví dụ về những điều tra tài chính ở cả Bitcoin và thị trường chứng khoán. Luckin Coffee, một cửa hàng Starbucks của Trung Quốc, bị cáo buộc đã ngụy tạo 40% doanh số bán hàng của mình và Hin Leong, một nhà kinh doanh năng lượng người Singapore đã suýt khiến thị trường năng lượng của đất nước đi xuống sau khi ông này che giấu khoản lỗ khổng lồ. Lừa đảo, gian lận gia tăng khi giai đoạn bùng nổ sắp kết thúc hoặc chỉ cần một vụ gian lận lớn hoặc sự sụp đổ của công ty tại Mỹ cũng có thể làm mất niềm tin của thị trường, như đã xảy ra khi tập đoàn Enron đi lên vào năm 2001 và Lehman Brothers đưa thị trường chứng khoán đi xuống vào năm 2008.

Bitcoin cũng gặp vấn đề tương tự. Bất cứ khi nào giá tăng, số lượng các vụ lừa đảo cố gắng thu hút các nhà đầu tư cả tin sẽ tăng lên. Công ty bảo mật Kaspersky gần đây đã phát hành một báo cáo cho thấy tội phạm mạng Bitcoin sẽ là một vấn đề lớn trong năm tới nhờ giá tiếp tục gia tăng.

Vấn đề cuối cùng, và có lẽ dễ thấy nhất có thể xảy ra là tình trạng bất ổn dân sự. Vào đầu năm nay, tình trạng bất bình đẳng đang gia tăng đối với hơn 70% dân số toàn cầu, theo một nghiên cứu do Liên Hợp Quốc công bố.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng 1% dân số giàu nhất là những người chiến thắng lớn trong nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi, khi tăng tỷ trọng thu nhập của họ từ năm 1990 đến năm 2015, trong khi ở đầu kia, 40% dân số nghèo kiếm được ít hơn 1/4 thu nhập ở tất cả các quốc gia được khảo sát. Năm nay sẽ có nhiều xu hướng như vậy.

Tổ chức Lao động Quốc tế – một cơ quan của LHQ chuyên đo lường các hoạt động biểu tình trên toàn thế giới – đã phát hiện ra rằng tình trạng bất ổn xã hội đã gia tăng trên toàn thế giới trước khi COVID ập tới. Dự đoán xu hướng đó sẽ vẫn tăng trong năm tới.

Tuy nhiên, Bitcoin đang nằm ở đâu đó ở giữa. Trong khi tiền điện tử vốn được nắm giữ nhiều nhất ở các nền kinh tế mới nổi như Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil – cả hai đều đang gặp khó khăn với nền kinh tế của họ – thì hiện Bitcoin đang được các công ty Mỹ thu mua lại nhanh hơn.

Nếu các Bitcoin holder vẫn muốn duy trì đà tăng, họ có thể phải đối mặt với vấn đề rằng BTC sẽ không còn là một đồng tiền số giúp những người yếu thế dễ tiếp cận tới tài chính nữa, mà sẽ chỉ là một cách khác để người giàu trở nên giàu có hơn.

Bitcoin tiếp tục loanh quanh mức $12.000, trong khi altcoin đã tận dụng được ưu thế từ hành động giá range-bound (dao động trong đường...

Tỷ lệ tiếp xúc ròng (Net exposure) của các trader hàng đầu và khối lượng mở (OI) hợp đồng tương lai Bitcoin không ngừng tăng...

Sau DeFi, “các nhà đầu tư tổ chức” có lẽ đã trở thành cụm từ thông dụng trong thị trường tiền điện tử, đặc biệt...

Bitcoin lại chạm mức $12.000 một lần nữa, khiến tâm lý của các trader trở nên lạc quan khi BTC đang nỗ lực lật mức...